Theo dự thảo Tờ trình, việc ban hành Nghị quyết mới là cần thiết vì các quy định hiện hành không còn phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các nghị quyết, nghị định mới của Trung ương, cũng như mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tình hình thực tế của tỉnh Tuyên Quang sau sắp xếp. Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu xử lý, thay thế các văn bản cũ trước các mốc thời gian Trung ương yêu cầu, qua đó bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quản lý nhà nước đối với việc sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố.
Điểm đáng chú ý là hướng tham mưu của Sở Xây dựng không chỉ dừng ở việc ban hành một khoản thu, mà tập trung vào mục tiêu thiết lập lại khung quản lý sử dụng lòng đường, hè phố theo hướng công khai, có căn cứ pháp lý, phù hợp thực tiễn và thống nhất trên toàn tỉnh. Trong Tờ trình, Sở xác định rõ quan điểm xây dựng Nghị quyết là bảo đảm thi hành Hiến pháp, pháp luật; phù hợp với hệ thống văn bản mới; đồng thời sát với tình hình thực tế của tỉnh sau sắp xếp bộ máy và địa giới hành chính. Đây có thể xem là định hướng nổi bật nhất của Sở Xây dựng trong lần xây dựng chính sách này.
Về nội dung, dự thảo Nghị quyết quy định phạm vi điều chỉnh đối với việc sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố vào các mục đích khác theo quy định pháp luật; áp dụng cho tổ chức, cá nhân được phép sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố và các cơ quan, đơn vị liên quan. Dự thảo nêu rõ hai nhóm thu chính: thu đối với phương tiện được phép đỗ tại lòng đường, hè phố; và thu đối với các trường hợp sử dụng lòng đường, hè phố vào các mục đích khác như trung chuyển vật liệu xây dựng, tập kết rác thải sinh hoạt, trông giữ xe, sản xuất kinh doanh, dịch vụ.
Đối với phương tiện, dự thảo chia thành các nhóm theo số chỗ ngồi hoặc tải trọng, với mức thu từ 10.000 đến 25.000 đồng/xe/lượt và từ 150.000 đến 300.000 đồng/xe/tháng; riêng người hành nghề xe ôm, xe lam, xe xích lô dự kiến mức thu 5.000 đồng/xe/lượt hoặc 50.000 đồng/xe/tháng. Đối với các trường hợp sử dụng theo diện tích, mức thu được xác định theo công thức: diện tích được phép sử dụng nhân với 0,5% giá 1m² đất thương mại, dịch vụ theo bảng giá đất do HĐND tỉnh ban hành.
Một điểm khác cũng thể hiện khá rõ định hướng quản lý của Sở Xây dựng là gắn việc thu phí với phân cấp thực hiện ở cơ sở. Dự thảo xác định UBND xã, phường là đơn vị tổ chức thu, trong đó đơn vị thu được để lại 70% số tiền thu được để phục vụ trực tiếp công tác thu phí, còn 30% nộp ngân sách nhà nước. Cách thiết kế này cho thấy chủ trương tăng tính khả thi trong tổ chức thực hiện, đồng thời tạo nguồn lực trực tiếp cho cấp cơ sở tham gia quản lý trật tự đô thị, lòng đường, hè phố.
Không chỉ xây dựng dự thảo trên cơ sở pháp lý, Sở Xây dựng còn triển khai quy trình khá bài bản: thành lập tổ soạn thảo, xây dựng kế hoạch, rà soát kết quả thực hiện các nghị quyết cũ, lấy báo cáo đánh giá từ 27 xã, phường, đăng ký xây dựng nghị quyết, tiếp thu ý kiến của Sở Tư pháp, đồng thời tiếp tục xin ý kiến rộng rãi các cơ quan, đơn vị và người dân để hoàn thiện hồ sơ trình UBND tỉnh. Các địa phương được lấy ý kiến đều cơ bản thống nhất với sự cần thiết phải ban hành nghị quyết mới để thực hiện đồng bộ trên toàn tỉnh.
Đặc biệt, trong văn bản xin ý kiến, Sở Xây dựng đã đề nghị các sở, ban, ngành, địa phương góp ý bằng văn bản trước ngày 20/4/2026, đồng thời đề nghị đăng tải dự thảo trên Cổng thông tin điện tử tỉnh trong 10 ngày để lấy ý kiến nhân dân. Động thái này cho thấy hướng đi của Sở là mở rộng tham vấn, tăng tính công khai, minh bạch và đồng thuận xã hội trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành.
Có thể thấy, điểm nổi bật nhất trong hồ sơ dự thảo lần này là Sở Xây dựng đang định hướng chính sách theo hướng vừa hoàn thiện thể chế, vừa phục vụ quản lý đô thị thực chất: thống nhất quy định trên toàn tỉnh, thay thế văn bản cũ không còn phù hợp, phân cấp rõ cho cấp xã/phường, xây dựng mức thu có cơ sở, và đẩy mạnh lấy ý kiến công khai để bảo đảm tính khả thi khi đưa vào cuộc sống.
