Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nhấn mạnh: "Chương trình phát triển hạ tầng sáng tạo và Cuộc thi thiết kế không gian sáng tạo 2026 là một trong những hoạt động trọng tâm của Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội năm nay, góp phần cụ thể hóa các chủ trương, chương trình hành động của Trung ương và thành phố về phát triển văn hóa, công nghiệp sáng tạo".
Ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội.
Ông Long cho biết, chủ đề "Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị" được lựa chọn trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh chỉnh trang hàng trăm không gian công cộng gắn với giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan. Cuộc thi được kỳ vọng sẽ tìm kiếm các ý tưởng thiết kế có khả năng ứng dụng thực tiễn, phục vụ công tác cải tạo, chỉnh trang đô thị, đồng thời tiếp tục khẳng định vị thế của Hà Nội trong Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Những phương án khả thi sẽ từng bước được triển khai, hướng tới chào mừng các sự kiện lớn của Thủ đô trong năm 2026.
Ông Long chia sẻ: "Hoạt động không chỉ tập trung giới thiệu tác phẩm và ý tưởng, mà còn hướng tới khảo sát, tư vấn và hợp tác cùng các địa phương trong việc tái thiết đô thị; cải tạo không gian công cộng; chuyển đổi chức năng các công trình; phát huy hiệu quả các trung tâm văn hóa; đồng thời, hình thành những không gian thiết kế sáng tạo có khả năng vận hành năng động, linh hoạt và lâu dài".
KTS Hoàng Thúc Hào, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam.
KTS Hoàng Thúc Hào, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, chủ đề "Đánh thức không gian đô thị" đặt ra một vấn đề cốt lõi trong phát triển đô thị hiện nay, đó là làm thế nào để tái kích hoạt những không gian đang bị lãng quên, biến chúng thành nguồn lực mới cho sáng tạo và đời sống cộng đồng.
"Khi được khai mở đúng cách, các không gian này sẽ trở thành hạ tầng sáng tạo bền vững, góp phần bồi đắp bản sắc và đời sống tinh thần của đô thị", KTS Hoàng Thúc Hào nói.
"Cuộc thi năm nay không hướng tới việc tìm kiếm những bản vẽ mang tính trình diễn, mà ưu tiên các ý tưởng có tính nhân văn, khả thi và có sức sống lâu dài. Các phương án dự thi cần thể hiện tư duy liên ngành, kết hợp giữa bảo tồn và phát triển, đưa di sản trở thành những "bảo tàng sống", đồng thời đề xuất mô hình quản trị và cơ chế vận hành để các không gian sáng tạo có thể tự chủ, phát triển bền vững mà không phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách Nhà nước", KTS Hoàng Thúc Hào chia sẻ.
Ông kỳ vọng rằng: "Những ý tưởng xuất sắc sẽ được hiện thực hóa, góp phần hình thành mạng lưới hạ tầng sáng tạo của Hà Nội giai đoạn 2026-2030 và tạo tiền đề để mô hình này tiếp tục được nhân rộng tại nhiều địa phương khác trên cả nước".
Được tổ chức trên quy mô toàn quốc, cuộc thi nhằm tạo lập và duy trì những môi trường thuận lợi cho sáng tạo trong thành phố; kết nối không gian công cộng với các giá trị văn hóa, lịch sử và đời sống thường nhật; đồng thời, tìm kiếm những cách thức chuyển đổi các công trình, địa điểm đang bỏ trống hoặc hoạt động kém hiệu quả thành nguồn lực mới cho kinh tế sáng tạo.
Đồng thời, kết nối các làng nghề và khu vực ven đô với hệ sinh thái sáng tạo của khu vực trung tâm. Người dự thi có thể đăng ký tham gia ở nhóm chuyên nghiệp hoặc bán chuyên và chủ động đề xuất một địa điểm cụ thể để nghiên cứu theo 3 hạng mục: Hạ tầng thúc đẩy sáng tạo; Không gian sáng tạo từ các công trình chuyển đổi chức năng; Bảo tồn và phát huy không gian kiến trúc, quy hoạch truyền thống.
Một nội dung được giới thiệu trong khuôn khổ sự kiện là dự án "Ngỡ ngàng Hà Nội" (Hanoi Surprises) – Kết nối nghệ thuật các không gian công cộng do Phòng Quản lý di sản, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chủ trì, phối hợp với Tạp chí Kiến trúc, Nhóm Vác Tù Và và KTS Đoàn Kỳ Thanh triển khai.
Tọa đàm Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội – Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo.
Dự án gợi mở cách xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị từ một mạng lưới các điểm can thiệp, thay vì những tác phẩm hoặc sự kiện đơn lẻ.
Qua đó, thành phố có thể từng bước trở thành một "bảo tàng mở" giàu bản sắc, nơi nghệ thuật hiện diện trong đời sống hằng ngày, tương tác với cộng đồng và kết nối các giá trị di sản với công nghệ, không gian số.
Các điểm nghệ thuật cũng có thể hình thành những hành trình trải nghiệm mới, góp phần tăng sức hấp dẫn cho Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội, du lịch đô thị, kinh tế đêm và các hoạt động thương mại - văn hóa.
Ở phần tọa đàm do nhà báo Bùi Thị Thanh Hương, Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) điều phối, với sự tham gia của KTS Đoàn Kỳ Thanh, nghệ sĩ Phong Punk đã gợi mở phương pháp tiếp cận dành cho Cuộc thi thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội 2026.
Các đại biểu cùng tìm cách trả lời câu hỏi: Làm thế nào để những ý tưởng và can thiệp nghệ thuật trong thời gian diễn ra lễ hội có thể phát triển thành hạ tầng sáng tạo lâu dài, sống động và thực sự phục vụ người dân?
Thông qua cuộc đối thoại đa chiều, Ban tổ chức kỳ vọng cung cấp thêm căn cứ thực tiễn cho các nhóm dự thi, đồng thời làm rõ con đường để những phương án tốt không dừng lại trên hồ sơ, mà có thể được kết nối với nguồn lực đầu tư, triển khai thử nghiệm và từng bước trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo Hà Nội.
Nguồn: Báo Xây dựng